A farsa continúa: Washington non libera o seu cativo porque ten a forza, non a razón
O presidente electo e lexítimo de Venezuela, Nicolás Maduro Moros, e a súa esposa Cilia Flores, seguen secuestrados en territorio estadounidense. E a palabra non é excesiva nin retórica: é secuestro, con toda a crueza xurídica e moral que ese termo implica. O pasado 3 de xaneiro, un comando militar dos Estados Unidos irrompeu nun país soberano, capturou o seu xefe de Estado e a súa primeira dama, e trasladounos pola forza a chan norteamericano para exhibilos ante un tribunal coma se foran vulgares delincuentes de a pé. A isto chámanlle, cun cinismo que xa asusta, «acción de aplicación da lei». Non é extradición. Non é xustiza. É secuestro de Estado, con premeditación e aleivosía imperial.
Onte celebrouse a terceira audiencia de procedemento en Nova York. E o que alí se escenifica non é un proceso xudicial, é un circo coidadosamente coreografado para prolongar indefinidamente o cativerio dun mandatario incómodo. O propio guión delata a súa falsidade: a narrativa do Tren de Aragua como organización dirixida por Maduro para o narcotráfico foise esboroando peza por peza, ata quedar en evidencia o que moitos denunciamos dende o primeiro día: é un invento da CIA, unha fabricación de intelixencia deseñada para xustificar o inxustificable. Nin existe tal estrutura criminal baixo o mando do presidente venezolano, nin hai unha soa proba sólida que resista o máis mínimo escrutinio. Pero cando a mentira se derruba, Washington non pide desculpas nin retira cargos: simplemente inventa novos, engade acusacións, dilata prazos, e busca xuíces dispostos a sosteren a mascarada. Para iso atoparon un maxistrado case centenario, Alvin Hellerstein, feliz de exercer de mestre de cerimonias neste espectáculo da vergoña, fixando xa un xuízo para xuño de 2027. Dous anos e medio de cativerio adicional, planificados de antemán, coa frialdade de quen sabe que a verdade non lle importa a ninguén con poder de veto no Consello de Seguridade.
O esencial, o que ningún tecnicismo procesual pode agochar, é isto: os Estados Unidos non teñen xurisdición ningunha sobre un xefe de Estado estranxeiro. Non poden entrar nun país soberano, secuestrar o seu presidente e xulgalo coma se fose un cidadán calquera sometido á súa lei interna. Iso sábeo calquera estudante de dereito internacional de primeiro ano. Sábeno tamén, por suposto, os avogados e o xuíz que participan nesta pantomima, e por iso mesmo decidiron pospoñer indefinidamente a cuestión de fondo —a da inmunidade e a ilegalidade manifesta da captura— mentres avanzan coa parte que si lles interesa: manter presa a voz molesta.
Hai mesmo quen, dende dentro do propio establishment xurídico estadounidense, comeza a sinalar as fendas desta farsa. O avogado Michael Rips lembrábao esta semana nun artigo de opinión en The New York Times: existe un tratado de extradición entre os Estados Unidos e Venezuela, asinado en 1922, que obriga a que calquera disputa sobre o seu cumprimento se resolva mediante arbitraxe ante un panel independente, e non mediante o atropelo unilateral dun tribunal federal neoiorquino. Se esa arbitraxe se celebrase —cousa que Washington fará todo o posible por evitar— e concluíse que a captura violou o tratado, os Estados Unidos estarían obrigados a liberar o seu «prezado cativo», en palabras do propio Rips. Pero, claro, Washington non ten ningún interese en someterse a un dereito que di defender só cando lle convén. O imperio asina tratados para exhibilos como xesto de boa vontade diplomática, e ignóraos en canto se converten nun obstáculo para os seus intereses.
Non é casualidade que o avogado que hoxe defende a Maduro sexa Barry Pollack, o mesmo que negociou o acordo que puxo fin aos quince anos de persecución e encerro contra Julian Assange. Pollack coñece de primeira man como funciona a maquinaria xudicial estadounidense cando decide converter a alguén en inimigo do imperio: anos de dilacións, cargos que se acumulan e se reformulan segundo conveña, condicións de reclusión pensadas para quebrar antes que para xulgar, e un aparato mediático disposto a repetir sen cuestionar a versión oficial. A Assange perseguírono por destapar crimes de guerra; a Maduro persígueno por gobernar un país que se negou a axeonllarse ante Washington e que se senta sobre as maiores reservas de petróleo do planeta. O método é o mesmo: fabricar o relato, atopar o xuíz cómplice, e estirar o proceso ata que o tempo mesmo se converta na condena.
E velaquí a clave de todo: Washington fai isto porque pode, non porque teña razón. É a forza bruta impoñéndose sobre o dereito internacional, sobre a soberanía dos pobos, sobre a dignidade das nacións. A mesma forza que lle permite a Trump bombardear Irán a traizón, por sorpresa, sen declaración nin xustificación que resista a análise. A mesma impunidade que blinda a Netanyahu, un xenocida declarado culpable de crimes de lesa humanidade pola Corte Penal Internacional, e a quen Washington segue tratando como aliado de honra en lugar de entregalo á xustiza. A mesma prepotencia que permite corruptelas e abusos arredor dun Mundial de fútbol convertido en negocio e propaganda do imperio. E o mundo enteiro agacha a cabeza, cala, mira para outro lado, non por convicción senón por medo a que o tolo co dedo no gatillo faga unha tolaría maior aínda.
Isto non é xustiza, camaradas: é a lei do máis forte disfrazada de proceso legal. E mentres o proletariado do mundo observa como a maior potencia militar da historia secuestra presidentes, bombardea países soberanos e protexe xenocidas, esíxesenos aceptar que isto é «a orde internacional». Non o é. É a barbarie imperialista de sempre, con toga e estrados en lugar de uniforme, pero coa mesma lóxica de rapina de fondo.
A liberación de Nicolás Maduro e Cilia Flores non é só unha cuestión venezolana: é unha cuestión de principios para todo pobo que aspire á soberanía fronte ao imperio. Hoxe é Venezuela. Mañá pode ser calquera que se atreva a non se axeonllar.
André Abeledo Fernández
