A dereita e a patronal queren traballadores sen dereitos
Hai declaracións que non son simples ocorrencias. Son avisos. Amosan con claridade o modelo de sociedade que algúns queren construír. Cando a patronal propón permitir traballar na construción desde os 16 anos porque «falta man de obra», non está propoñendo unha solución. Está recoñecendo o fracaso dun sistema que se nega a mellorar os salarios e as condicións laborais para atraer traballadores.
A proposta non parte do Goberno, senón da patronal da construción. Ante a falta de man de obra, as organizacións empresariais propuxeron permitir que adolescentes de 16 anos poidan traballar nas obras. En vez de preguntarse por que faltan traballadores dispostos a aceptar eses empregos, prefiren rebaixar os límites laborais antes que mellorar os salarios, as condicións de traballo e a seguridade.
É unha proposta profundamente reveladora. Cando a solución que expón a patronal non é pagar mellor nin ofrecer empregos máis dignos, senón incorporar menores de idade a un dos sectores con maior sinistralidade laboral, queda claro cal é o seu modelo. Se hoxe defenden que mozos e mozas de 16 anos entren nas obras, mañá dirannos que os menores deben traballar para axudar economicamente ás súas familias a chegar a fin de mes. Sempre co mesmo argumento: que a economía o esixe. En realidade, o que buscan é man de obra máis barata e con menor capacidade para defender os seus dereitos.
A pregunta non é por que faltan traballadores. A pregunta é por que cada vez menos persoas están dispostas a aceptar empregos precarios, perigosos e mal pagados.
Se o traballo fose digno, se os salarios permitisen vivir con tranquilidade e se as condicións fosen xustas, non existiría ese suposto problema de falta de man de obra. O que realmente escasea non son traballadores. O que escasea son empresarios dispostos a repartir unha parte razoable dos beneficios que xeran quen levanta cada edificio, produce cada mercadoría ou mantén en marcha a economía.
O verdadeiramente preocupante é que cada proposta parece superar a anterior. Hoxe falan de abrir as obras a mozos e mozas de 16 anos. Mañá dirán que os menores deberían poder traballar para axudar economicamente ás súas familias. Venderano como liberdade, como cultura do esforzo ou como unha medida necesaria para o crecemento económico. Pero a historia xa nos ensinou o que significan esas palabras cando as pronuncian quen sempre defendeu os privilexios dunha minoría.
Os dereitos laborais nunca foron un agasallo. Conquistáronse con folgas, con persecucións, con despedimentos, con cárcere e mesmo coa vida de milleiros de traballadores. A xornada de oito horas, as vacacións, a negociación colectiva, as baixas médicas, a prevención de riscos laborais ou as indemnizacións por despedimento existen porque xeracións enteiras loitaron para arrincárllelas a quen se opoñía ferozmente a calquera avance social.
Porén, hoxe asistimos a unha ofensiva perfectamente organizada contra esas conquistas.
Feijóo insiste en mesturar deliberadamente o absentismo laboral coas baixas médicas. Non é unha confusión inocente. É unha estratexia política para presentar a quen enferma como un sospeitoso e preparar o terreo para reducir aínda máis os seus dereitos. Como se unha persoa escollese ter un cancro, unha depresión, unha lesión lumbar ou unha pneumonía. Como se poñerse enfermo fose un privilexio.
En Galicia, Alfonso Rueda foi aínda máis lonxe. O seu Goberno impulsou incentivos económicos para que os médicos reduzan as baixas laborais. Transfórmase así un problema sanitario nun obxectivo orzamentario. En vez de preguntarse como mellorar a saúde da poboación traballadora, a prioridade pasa a ser gastar menos, aínda que iso signifique empurrar persoas enfermas a reincorporarse antes de tempo.
Cando a saúde depende do aforro orzamentario, deixan de importar os pacientes e comezan a importar as estatísticas.
Mentres tanto, Isabel Díaz Ayuso e Santiago Abascal non só respaldan este discurso, senón que esixen afondar aínda máis nel. Cada unha das súas propostas apunta na mesma dirección: menos protección para quen traballa e máis poder para quen xa concentra a riqueza e os beneficios.
Queren convencernos de que o problema son os traballadores que collen unha baixa médica e non as multinacionais que obteñen beneficios récord. Que o inimigo é quen reclama un salario digno e non quen converte a precariedade nun modelo de negocio. Que o exceso de dereitos é o obstáculo para o crecemento económico.
Pero a realidade demostra exactamente o contrario. As sociedades máis desenvolvidas son precisamente aquelas onde existen mellores salarios, maior protección social, sindicatos fortes e unha lexislación laboral capaz de equilibrar a enorme desigualdade entre empresario e traballador.
Non estamos asistindo a un debate técnico sobre o mercado laboral. Estamos presenciando unha batalla ideolóxica. Preténdese substituír o dereito a un traballo digno pola obriga de aceptar calquera emprego en calquera condición. Quérese que traballar enfermo volva ser normal, que despedir sexa cada vez máis barato, que os salarios perdan poder adquisitivo e que a conciliación da vida laboral e familiar sexa un luxo reservado para uns poucos.
En definitiva, quérese que vivamos para traballar e non que traballemos para vivir.
A clase traballadora debería observar con atención cada unha destas propostas. Non son feitos illados. Forman parte dun mesmo proxecto político e económico que persegue debilitar a quen vive do seu salario mentres fortalece o poder de quen vive do traballo alleo.
A historia demostra que os dereitos poden conquistarse, pero tamén perderse. E cando a sociedade deixa de defendelos, quen sempre se opuxo a eles non tarda en intentar arrebatárllelos.
Por iso este non é o momento de mirar para outro lado. É o momento de reaccionar, de organizarse e de lembrar unha verdade que algúns queren facernos esquecer: sen a clase traballadora non funciona absolutamente nada. Somos quen levanta este país cada día. E ningún dereito debe darse nunca por garantido.
André Abeledo Fernández
