A Igrexa que calou ante demasiados abusos non está en condicións de dar leccións de ética
Hai frases que, ademais de desafortunadas, resultan profundamente incoherentes cando quen as pronuncia carga ás súas costas cun pasado que aínda non asumiu coa honestidade que merece.
O presidente da Conferencia Episcopal Española, Luis Argüello, acusou o Goberno de actuar como unha «banda de ladróns» ao referirse aos casos de corrupción que afectan á súa contorna. Calquera goberno pode e debe ser criticado, calquera caso de corrupción debe ser investigado e, se hai responsabilidades políticas ou penais, deben asumirse. Nunha democracia iso é imprescindible.
Pero precisamente a Igrexa católica española non parece a institución máis indicada para erixirse en árbitro moral de ninguén.
Por iso paréceme perfectamente comprensible a resposta do ministro Félix Bolaños cando replicou: «E se cualificásemos á Igrexa como unha banda de agresores sexuais?». A súa contestación non xurdiu da nada. Respondía a unha provocación e lembraba unha realidade incómoda: durante décadas saíron á luz centos de denuncias por abusos sexuais cometidos por membros do clero, así como durísimas críticas á forma na que numerosas institucións eclesiásticas xestionaron eses casos.
A diferenza é que os casos de corrupción deben investigarse e castigarse. E exactamente o mesmo debe facerse cos abusos sexuais, veñan de onde veñan. Ninguén pode situarse por riba da lei nin da responsabilidade moral.
A Igrexa española debería dedicar menos tempo a repartir certificados de ética e máis a mirar cara á súa propia historia.
Unha historia marcada polo apoio dunha parte importante da xerarquía eclesiástica á ditadura franquista, pola súa colaboración co réxime durante décadas, pola polémica das inmatriculacións de milleiros de bens, polos privilexios fiscais que aínda conserva, polo escándalo dos abusos sexuais e polo intenso debate social sobre o papel que desempeñou nalgúns dos episodios máis escuros da historia recente do noso país.
Nada diso desaparece por sinalar a corrupción allea.
A corrupción debe perseguirse sempre.
Os abusos tamén.
Os innumerábeis casos de pederastia.
E os privilexios inxustificados, igualmente.
O preocupante é que unha parte importante da xerarquía eclesiástica parece sentirse moito máis cómoda participando na batalla política que exercendo a autocrítica. Con demasiada frecuencia vémola aliñada con posicións profundamente conservadoras en cuestións como os dereitos das mulleres, os dereitos LGTBI, a educación pública, a memoria democrática ou moitas conquistas sociais e laborais.
Mentres tanto, custa atopar a mesma contundencia para denunciar a pobreza, a precariedade laboral, a explotación da clase traballadora ou a crecente desigualdade económica.
Esa é, probablemente, a maior contradición.
Porque a mensaxe atribuída a Xesús nos Evanxeos sitúa no centro aos pobres, aos enfermos, ás persoas excluídas e a quen sofre a inxustiza. Porén, demasiadas veces a xerarquía da Igrexa española pareceu máis preocupada por conservar influencia política e privilexios que por colocarse ao lado de quen máis o necesita.
Ninguén discute o labor admirable que realizan milleiros de crentes, parroquias, relixiosos e organizacións vinculadas á Igrexa acompañando e axudando ás persoas máis vulnerables. Ese traballo merece todo o respecto.
Precisamente por respecto a eles, a xerarquía debería exercer moita máis humildade antes de sinalar cos dedos aos demais.
Porque quen esixe exemplaridade tamén debe estar disposto a responder polos seus propios erros.
E porque a autoridade moral non se proclama.
Gáñase cos feitos.
André Abeledo Fernández
