Messi non é Maradona
Cada certo tempo volve o mesmo debate. Quen foi mellor? Messi ou Maradona? A discusión adoita reducirse ás estatísticas, aos títulos, aos Balóns de Ouro ou aos Mundiais. Pero esa comparación esquece algo esencial: Lionel Messi e Diego Armando Maradona non só foron dous futbolistas diferentes. Son o produto de dous mundos completamente distintos.
Messi é un dos mellores xogadores da historia. O seu talento é indiscutible e a súa carreira está ao alcance de moi poucos. Negalo sería absurdo. Pero precisamente porque foi extraordinario non necesita ser comparado con Maradona. Porque Messi non é Maradona, nin podía selo.
Diego naceu en Villa Fiorito, na Arxentina dos esquecidos. Medrou entre rúas de terra, pobreza e necesidades. Aprendeu a xogar nos potreiros, onde o balón era moito máis ca un xogo: era unha oportunidade para escapar da miseria. O seu fútbol naceu da necesidade, da rebeldía e da convicción de que só sendo o mellor podería cambiar o destino da súa familia.
Messi, pola contra, desenvolveu a súa carreira na Masía, probablemente a mellor canteira do mundo. O seu talento atopou a contorna perfecta para medrar, cos mellores adestradores, instalacións e un proxecto deportivo excepcional. Non é un reproche. É simplemente unha realidade. Os seus camiños nunca foron os mesmos.
Tamén lles tocou vivir un fútbol moi distinto.
A Maradona cosíano literalmente a patadas. Nunha época na que moitas entradas que hoxe suporían unha expulsión apenas eran castigadas cunha falta, sufriu unha violencia constante sobre o terreo de xogo. En 1983, Andoni Goikoetxea provocoulle unha gravísima lesión de nocello cando xogaba no FC Barcelona. A partir de entón conviviu durante anos con dores permanentes, xogando en numerosas ocasións infiltrado para soportar a dor. Rematou a súa carreira cos nocellos destrozados, pagando fisicamente o prezo de ser un futbolista diferente.
Messi tamén recibiu innumerables faltas ao longo da súa carreira, pero xogou nun fútbol onde os regulamentos e os criterios arbitrais ofrecen unha protección moito maior aos xogadores creativos. E así debe ser. O fútbol ten a obriga de protexer a quen converte este deporte nun espectáculo e nunha forma de arte. Cando un defensor destrúe ao creador, perde o fútbol enteiro. A diferenza é que Maradona construíu a súa lenda cando esa protección practicamente non existía.
Pero a grandeza de Maradona non se explica só polo sufrimento.
En México 1986 levou practicamente el só á Arxentina ata conquistar o Mundial e asinou diante de Inglaterra o que para millóns de afeccionados segue a ser o mellor gol da historia dos Mundiais. Aquel partido, apenas catro anos despois da Guerra das Malvinas, adquiriu ademais unha enorme carga simbólica para moitos arxentinos.
Despois chegou ao Nápoles, un club que nunca gañara a liga italiana. Na Serie A máis poderosa que probablemente existiu, rodeado dos mellores xogadores do planeta, converteu un equipo do sur pobre en campión de Italia e nunha potencia europea. Aquilo foi moito máis ca un éxito deportivo. Foi a vitoria simbólica dos esquecidos fronte aos privilexiados. Por iso en Nápoles non é só unha lenda do fútbol. É un símbolo popular.
Maradona tampouco separou nunca o fútbol das súas conviccións.
Sempre reivindicou as súas orixes humildes. Declarouse publicamente de esquerdas, mantivo unha estreita amizade con Fidel Castro e Hugo Chávez, criticou con frecuencia a política exterior dos Estados Unidos e expresou en numerosas ocasións o seu apoio ao pobo palestino. Nunca tivo medo a posicionarse, aínda sabendo que iso lle traería críticas e inimigos.
Messi seguiu un camiño moi diferente. Ao longo de toda a súa carreira mantivo un perfil institucional e afastado da confrontación política. Participou en actos oficiais xunto a distintos dirixentes internacionais, entre eles Benjamin Netanyahu e Donald Trump, vinculados a compromisos deportivos ou institucionais. Esa actitude proxecta unha imaxe moi distinta da que representou Maradona, sempre disposto a enfrontarse aos poderes establecidos cando consideraba que debía facelo.
Non se trata de condenar unha postura nin de enxalzar cegamente a outra. Cada persoa decide como utilizar a súa influencia pública. Pero si convén recoñecer que representan modelos profundamente distintos.
Maradona foi un futbolista irrepetible porque xamais deixou de ser o neno pobre de Villa Fiorito. Nunca esqueceu de onde viña nin a quen cría representar. A súa vida estivo chea de contradicións, erros e excesos, pero tamén dunha autenticidade que moi poucos personaxes públicos conservaron ao alcanzar o cumio.
Messi, pola contra, representa a excelencia deportiva, a profesionalidade e a continuidade dentro do fútbol moderno.
Os dous son lendas.
Pero só un converteuse, ademais, nun símbolo de rebeldía, de resistencia e de identificación cos humildes.
Por iso Messi nunca será Maradona.
E tampouco precisa selo.
Porque Maradona non foi unicamente un dos mellores futbolistas de todos os tempos.
Foi un fenómeno social, político e cultural que transcendeu o deporte para converterse nun icona universal de todos aqueles que nunca deixaron de sentirse parte do pobo.
André Abeledo Fernández
