Da Marcha Verde a Ceuta: cincuenta anos da mesma inxerencia, os mesmos cómplices.
Hai feitos que a historiografía oficial prefire contar como un conflito bilateral entre España e Marrocos, cando en realidade foron, dende o primeiro minuto, unha operación deseñada en Washington. E hai crises de hoxe, como a de Ceuta, que a dereita española presenta como un simple «problema de fronteiras», cando en realidade forman parte do mesmo taboleiro xeopolítico que arrincou en 1975. Toca dicilo con nomes e apelidos, camaradas, porque a memoria sen nomes propios é só nostalxia.
1975: a Marcha Verde non a improvisou Hassan II, deseñouna Washington.
A documentación desclasificada por Estados Unidos, revisada por historiadores e investigadores nos últimos anos, xa non deixa marxe para a dúbida razoable: o daquela secretario de Estado norteamericano, Henry Kissinger, foi informado con meses de antelación dos plans marroquís sobre o Sáhara, e non só deu o seu visto bo, senón que viu na Marcha Verde unha oportunidade para os intereses militares, estratéxicos e económicos de Estados Unidos na rexión, esixindo ademais máxima discreción para que o propio Goberno de Madrid non se decatase por vía oficial. Segundo esa mesma documentación, Estados Unidos non se limitou a aprobar o proxecto: planificou a organización da marcha, asesorou os marroquís na súa execución e proporcionou a Marrocos equipos, armamento e loxística, mentres un gabinete de estudos estratéxicos en Londres proxectaba a operación e as petromonarquías do Golfo poñían o diñeiro.
A propia Wikipedia recolle, citando fontes documentais, que xa en setembro de 1975 houbo filtracións de información e a CIA comunicoulle a Kissinger as intencións de Marrocos, é dicir: a intelixencia norteamericana estaba dentro do plan dende a súa xestación, non como espectadora, senón como parte informada e activa. Existe ademais o testemuño directo de Kissinger advertindo o daquela príncipe Juan Carlos dos «riscos» de que España se enfrontase militarmente a Marrocos, no que varios investigadores describen abertamente como unha ameaza velada máis que como un consello diplomático. É certo que algún historiador matiza o grao exacto de implicación persoal de Kissinger no deseño operativo concreto da marcha; o que ningún estudo serio discute xa é que Washington coñecía o plan, aprobouno polos seus propios intereses estratéxicos en plena Guerra Fría, e presionou activamente para que España non defendese militarmente a súa provincia número 52.
A complicidade non foi «España»: foi unha parte moi concreta do aparello franquista.
Aquí convén ser precisos, porque a traizón non a cometeu «España» como abstracción, senón decisións tomadas por persoas concretas do entramado franquista na súa etapa final. Franco, gravemente enfermo, ordenara sementar de minas a fronteira e sostener a posición española pola forza se era necesario. Pero mentres o ditador agonizaba, foi o Goberno en funcións, co daquela príncipe Juan Carlos como xefe de Estado interino, quen negociou á marxe desa orde. Juan Carlos viaxou a El Aaiún a prometerlle á gornición española que non habería abandono, e días despois viaxou a Washington a recibir instrucións directamente de Kissinger. O desenlace é coñecido: ordenouse retirar as minas, pactouse a entrega do territorio, e as tropas marroquís entraron no Sáhara mentres o exército español aínda permanecía sobre o terreo sen recibir orde de defendelo. A monarquía que se presentou despois como garante da democracia comezou, literalmente, entregando un pobo enteiro a unha potencia ocupante baixo instrucións de Washington.
2026: Ceuta non é un episodio illado, é a continuidade do mesmo taboleiro.
Medio século despois, o mapa de intereses non cambiou tanto como parece. En decembro de 2020, a administración Trump recoñeceu formalmente a soberanía marroquí sobre o Sáhara Occidental como moeda de cambio para que Marrocos normalizase relacións con Israel dentro dos Acordos de Abraham. Dende entón, Marrocos intensificou de xeito notable a súa cooperación militar, tecnolóxica e de intelixencia con Israel, con drons, sistemas de vixilancia e acordos de ciberseguridade, integrándose na lóxica estratéxica rexional impulsada por Washington e Tel Aviv. Trump volveu reafirmar por escrito esa alianza esta mesma semana, cualificando a soberanía marroquí de «solución xusta e duradeira» e descartando «calquera outra vía» como «inaceptable». E non é casualidade, camaradas, que esa reafirmación se produza xusto nos días de maior citación desta alianza a raíz da crise fronteiriza de Ceuta: o propio debate público español xa conecta ambos os feitos.
Resulta lexítimo, por tanto —e necesario— preguntarse a quen beneficia que estale precisamente agora unha crise migratoria desta magnitude en Ceuta. Beneficia a Marrocos, que gaña panca de presión sobre España e a UE en plena negociación de fondos e acordos pesqueiros. Beneficia a Washington e a Tel Aviv, que ven reforzado o papel de Marrocos como socio de seguridade rexional dentro da súa arquitectura de alianzas post-Acordos de Abraham, con Rabat cada vez máis integrado en cooperación militar e de intelixencia israelí. E beneficia, dentro de casa, unha dereita española —PP e Vox, con Feijóo e Abascal á cabeza, con Ayuso amplificando o discurso do medo dende Madrid— que atopa en cada imaxe de patoiras e saltos de valado o combustible perfecto para a súa ofensiva xenófoba, xaleada por unha caverna mediática e unhas redes de desinformación que levan meses preparando o terreo emocional para a «invasión».
Non fai falta imaxinar un despacho secreto en Langley para entender isto: fai falta simplemente seguir o diñeiro, os pactos e os intereses declarados. Cando unha crise humanitaria coincide no tempo coa reafirmación pública dunha alianza estratéxica entre Washington, Tel Aviv e Rabat, e esa mesma crise é capitalizada ao milímetro pola ultradereita española, a pregunta non é se existe conexión, senón canta inxenuidade fai falta para seguir chamándolle casualidade.
A mesma lección, cincuenta anos despois.
Da Marcha Verde a Ceuta, o patrón repítese: intereses imperiais que se deciden en Washington e Tel Aviv, cómplices locais que anteponen o cálculo xeopolítico ou electoral á dignidade dos pobos, e un relato oficial que oculta as conexións para que a clase traballadora non as vexa. O Sáhara segue sen o seu referendo. Os migrantes de Ceuta seguen sen os seus dereitos. E os verdadeiros responsables —os despachos de Washington, Tel Aviv e Rabat, e os seus voceiros de Madrid— seguen sen dar a cara.
Fronte ao imperialismo e os seus cómplices de sempre, memoria, nomes propios e solidariedade de clase.
—
*André Abeledo Fernández
