Estás de acordo de verdade?
Es un traballador. Levántaste antes de que amenza, fichas, aguantas a xornada, volves á casa cos pés feitos po e a cabeza chea de quendas, de obxectivos e de facturas. E, malia iso, hai quen quere que penses como pensa o teu patrón.
O «xeta» da baixa.
Estás de acordo con que un traballador de baixa é un xeta? Con que unha baixa por depresión é un conto? Con que se poida despedir alguén por ter unha baixa longa ou recorrente? Dime: desde cando enfermar é un delito? Desde cando o corpo e a cabeza de quen traballa teñen que render coma unha máquina que nunca se avaría?
Cando unha persoa se rompe, e hai traballos que rompen, o problema non é a persoa: é o ritmo, a presión, a precariedade e o medo. Dicir que a depresión é un conto é botarlle a culpa á vítima e absolver o verdugo. E despedir a quen enferma é tratar as persoas como pezas de recambio. Que en España se derrogase en 2020 o despedimento por faltas de asistencia xustificadas, aínda que fosen intermitentes, non foi un capricho: foi recoñecer que non se pode castigar ninguén por estar enfermo. E quen hoxe o quere de volta sabe moi ben o que quere.
O despedimento libre e a ruleta das pensións.
Estás de acordo co despedimento libre e sen indemnización? Léo amodo: que te poidan botar mañá, sen explicación e sen compensación, por calquera motivo ou por ningún. Quen gaña con iso? Non ti. Nin a túa compañeira de caixa nin o teu veciño de almacén. Gaña o que manda, que non terá que xustificarse ante ninguén.
E un sistema de pensións mixto, deses que deixan o diñeiro dos xubilados á mercé da banca privada? Chamo sistema mixto a aquel no que o diñeiro das pensións convive coa banca privada, e sistema público a aquel no que ese diñeiro permanece e se xestiona sempre no ámbito público. En España temos un sistema público, de repartición e solidario. No Paraguai, un sistema fragmentado e aberto á banca privada rematou así: o seu presidente, Santiago Peña, foi destituído por unanimidade polo Senado e detido na súa casa tras o colapso do Ueno Bank, un banco ligado a unha empresa da que el fora accionista e que deixou millóns de persoas sen acceso aos seus aforros. Entre outras cousas, acúsano de permitir que o fondo estatal de pensións depositase 355 millóns de dólares nesa entidade, por riba dos límites legais.
Co diñeiro das pensións, xogando no casino. Ese é o resultado dun modelo que permite especular con diñeiro público na banca privada. Ao meu xuízo, o Paraguai acaba de hipotecar o futuro das xeracións vindeiras e de poñer en risco as pensións de hoxe e de mañá. Aquí, en cambio, as cotizacións de hoxe pagan as pensións de hoxe: nin ruleta nin casino. Cando a túa vellez depende dos vaivéns dun mercado financeiro e non dun pacto de solidariedade entre xeracións, a túa xubilación pasa a ser unha aposta. E nesa mesa de xogo a banca nunca perde. Os que che venden a ruleta quedan coa comisión; os que perdemos, sempre, somos os mesmos.
Ninguén nos regalou nada.
Non lembras que as vacacións, as pensións, as baixas laborais, a xornada de oito horas, os salarios dignos e os dereitos sociais non foron regalos de ningún empresario nin concesións xenerosas de ningún goberno? Foron conquistas arrincadas durante décadas de loita. Con folgas, despedimentos, cadea, sindicatos clandestinos, fame e sangue. Cada dereito que hoxe damos por feito ten detrás nomes e apelidos que ninguén nos conta.
A memoria dos que viñeron antes.
Onde queda a memoria dos nosos pais e dos nosos avós, que conquistaron os nosos dereitos loitando? Eles non tiveron redes nin titulares. Tiveron a fábrica, a mina, o estaleiro, o mostrador e a certeza de que sós non eran ninguén e xuntos eran todo. Se hoxe repetimos o discurso do patrón, traizoámolos a eles e traizoámonos a nós mesmos.
Organízate.
Os dereitos non se herdan por inercia: deféndense cada día, no tajo, no sindicato, na rúa. Cando alguén che diga que o que está de baixa é un xeta, pregúntalle quen se beneficia de que o creas. E cando che falen de flexibilidade, de modernidade e de «adaptarse aos tempos», lembra que sempre é o traballador quen ten que adaptarse, e nunca o capital.
Defender o conquistado é a primeira tarefa. Conquistar o que falta, a segunda.
Até a vitoria sempre!
André Abeledo Fernández
