Mercadona: beneficios millonarios, despedimentos e traballadores enfermos
Cada vez que se fala de Mercadona, unha parte importante dos medios de comunicación apresúrase a construír o mesmo relato: unha empresa modélica, moderna, eficiente e preocupada polos seus traballadores e traballadoras. Un relato coidadosamente elaborado durante anos mediante campañas de imaxe, publicidade institucional e unha extraordinaria capacidade para conseguir que moitos xornalistas, tertulianos e opinadores repitan sen cuestionar o discurso oficial da compañía.
Porén, detrás desa imaxe de empresa exemplar existe unha realidade moi diferente que coñecen perfectamente miles de traballadores e traballadoras.
Mercadona leva décadas acumulando beneficios multimillonarios. Obtívoos durante os anos de crecemento económico, durante a crise financeira, durante os anos de recuperación e tamén durante a pandemia, cando millóns de persoas atravesaban enormes dificultades económicas e sociais. Mentres pequenos comercios pechaban as súas portas e moitas familias sufrían para chegar a fin de mes, a compañía de Juan Roig continuaba aumentando os seus ingresos e consolidando a súa posición dominante no sector da distribución.
Pero eses beneficios non parecen servir para garantir a estabilidade laboral de todo o seu persoal.
Na Galiza, a implantación do novo modelo de tenda xa está a provocar que sobren traballadores e traballadoras. A propia representación sindical da CIG denuncia que a apertura destas novas instalacións implica unha redución de persoal que xa se traduce en traslados forzosos e nunha crecente incerteza sobre o futuro de numerosos postos de traballo.
A pregunta é sinxela: se unha empresa gaña miles de millóns de euros, por que necesita reducir persoal? Por que aumenta a presión sobre os traballadores? Por que cada vez hai menos persoal para realizar máis tarefas?
A resposta é igualmente sinxela: porque para determinados modelos empresariais nunca é suficiente.
Nunca é suficiente obter beneficios. Nunca é suficiente aumentar a produtividade. Nunca é suficiente mellorar os resultados. Sempre queren máis.
E ese «máis» adoita saír do mesmo sitio: das costas, da saúde e dos dereitos de quen levanta a empresa cada día.
Os traballadores denuncian desde hai anos unha presión constante para reducir baixas, para incrementar os ritmos de traballo e para asumir cargas laborais cada vez maiores. Non é casualidade que as declaracións de Juan Roig sobre o absentismo xeraran tanta polémica. O presidente de Mercadona insistiu repetidamente en presentar as baixas laborais como un problema para as empresas, alimentando un discurso que termina sinalando a quen enferma coma se fose sospeitoso de algo.
Pero enfermar non é un privilexio.
Enfermar non é unha fraude.
Enfermar non é absentismo.
Enfermar é unha realidade humana.
Os traballadores non son máquinas. Non son códigos de barras. Non son números nunha folla de cálculo. Son persoas que sofren lesións, enfermidades, ansiedade, estrés e esgotamento físico despois de anos soportando ritmos de traballo cada vez máis intensos.
Cando unha empresa obtén beneficios récord mentres reduce persoal e aumenta a presión sobre quen permanece no cadro de persoal, o problema non son as baixas laborais. O problema é un modelo laboral baseado en espremer ao máximo os traballadores.
Resulta especialmente chamativo o silencio dunha boa parte da clase política ante estas situacións. Gobernos de distinta cor política converteron a Mercadona nun exemplo empresarial mentres miraban cara a outro lado cando xurdían denuncias sobre condicións laborais, despedimentos ou conflitos sindicais.
Tampouco sorprende a actitude das cúpulas dos sindicatos maioritarios, demasiado acostumadas á paz social e á negociación de despacho. Mentres tanto, son os sindicatos de clase que continúan presentes nos centros de traballo os que seguen denunciando abusos, defendendo aos despedidos e enfrontándose ás presións empresariais.
Por iso é tan importante o labor que está a realizar a CIG.
A empresa négase a ofrecer explicacións claras sobre o impacto das novas tendas no emprego. Négase a reunirse para responder preguntas lexítimas da representación sindical. Os traballadores queren saber que ocorrerá cos seus postos de traballo, cantos traslados haberá e se se producirán novos despedimentos. Son preguntas razoables. Son preguntas democráticas. Son preguntas que calquera empresa que presume de transparencia debería responder.
Porén, a resposta é o silencio.
E cando unha empresa cala ante a preocupación dos seus traballadores, normalmente é porque as respostas non son precisamente tranquilizadoras.
Por iso é fundamental apoiar as mobilizacións convocadas pola CIG contra os despedimentos, os traslados forzosos e os abusos laborais. Porque a defensa do emprego non afecta unicamente a quen traballa hoxe en Mercadona. Afecta ao conxunto da clase traballadora.
Cada dereito que se perde nunha empresa termina debilitando os dereitos de todos.
Cada despedimento inxustificado abre a porta a novos despedimentos.
Cada traslado imposto serve de precedente para futuras imposicións.
E cada vez que un traballador ten medo de coller unha baixa médica por temor a represalias, perde toda a sociedade.
A riqueza de Mercadona non a crea Juan Roig desde un despacho. Créana miles de traballadores que descargan mercadorías, repoñen estantes, atenden caixas, limpan instalacións e soportan a presión diaria para que os beneficios sigan medrando.
Por iso quen xera a riqueza merece respecto, estabilidade laboral e dereitos.
Non aos despedimentos.
Non aos traslados forzosos.
Non ás represalias.
E desde logo non ás campañas de maquillaxe mediática destinadas a ocultar unha realidade que cada vez máis traballadores están dispostos a denunciar.
Fronte ao silencio, organización.
Fronte aos abusos, mobilización.
E fronte a quen considera que os beneficios empresariais están por riba da saúde e da dignidade das persoas, solidariedade de clase e apoio á CIG na defensa dos postos de traballo e dos dereitos laborais.
André Abeledo Fernández
