Segundo día sen auga en Neda: cando a seca é a escusa e a vergonza é real
Onte xa escribín sobre o corte de auga en Neda e sobre como a escusa da seca agochaba, en realidade, unha preocupante falta de previsión. Hoxe toca falar do segundo día sen auga, porque o problema continúa e porque o que vimos hoxe resulta aínda máis grave ca o de onte.
Ninguén nega que exista seca. Levamos anos padecendo períodos de seca durante o verán, e iso é innegable. Pero a seca non explica que un Concello non teña previsto un plan de actuación ante unha situación deste tipo. Non explica a falta de previsión, non explica a ausencia de respostas eficaces e, desde logo, non explica o máis preocupante de todo: a falta de empatía cara aos veciños e veciñas aos que se supón que representa.
Porque a solución que atopou o Concello, tras dous días sen unha pinga de auga, foi poñer camións cisterna para que os veciños teñan que ir buscar auga pola súa conta, a quilómetros das súas casas.
E aquí cabe facerse unha pregunta moi sinxela: alguén nese Concello se parou a pensar en quen vive en Neda?
Porque hai persoas octoxenarias, persoas con mobilidade reducida e persoas con problemas de saúde ás que agora se lles pide que se despracen quilómetros para conseguir auga para beber, para cociñar e para lavarse.
Cantos litros pode cargar unha persoa de oitenta anos en cada viaxe? Dous? Cinco? E cantas viaxes ao día terá que facer?
Isto non é só falta de previsión. É tamén falta de empatía e de coñecemento da realidade das persoas ás que se di representar.
Porque representar non é só saír na foto. Representar é coñecer o teu veciño, saber quen vive só, quen ten dificultades para camiñar, quen non dispón de vehículo ou quen non pode desprazarse varios quilómetros para ir buscar un bidón de auga.
E se non se sabe iso, deberiamos preguntarnos por que.
E mentres tanto, que fai a empresa responsable da xestión da auga, a empresa privada á que o Concello lle confía a prestación dun servizo tan básico como o abastecemento de auga potable?
Enviar un correo electrónico repetindo, en esencia, o mesmo que xa comunicara o Concello: información insuficiente.
Anúnciase que haberá puntos de reparto de auga, pero non se concreta onde. Nin unha dirección, nin un horario, nin unha explicación suficientemente clara para que os veciños saiban como acceder a ese servizo.
Cando se produce unha situación de emerxencia que afecta a un servizo básico, os cidadáns necesitan información concreta e solucións prácticas. Non mensaxes xenéricas que deixen ás persoas na incerteza.
E especialmente preocupante é o caso das persoas maiores, das persoas enfermas e das persoas con mobilidade reducida. Porque son precisamente elas as que máis dificultades poden ter para desprazarse e transportar auga.
O que estamos a comprobar durante estes dous días debería servir, cando menos, para facernos unha pregunta: que pasaría se esta situación se prolongase durante varios días máis?
A auga potable non é un luxo. É unha necesidade básica. E cando se produce unha situación que impide que chegue ás vivendas, as administracións responsables deben ter preparados mecanismos para garantir que ninguén quede atrás.
A seca pode ser unha realidade e pode dificultar o abastecemento. Pero non pode converterse nunha explicación para todo nin nunha escusa que permita ocultar as carencias de planificación, coordinación e resposta.
Os veciños e veciñas de Neda merecen explicacións claras. Merecen solucións eficaces. E, sobre todo, merecen que ante unha situación como esta ninguén quede abandonado á súa sorte.
Porque cando o básico, o máis elemental, deixa de estar garantido, non se pode pedir simplemente resignación.
Dous días sen auga deberían ser suficientes para esixir explicacións. E tamén para saber que medidas se van adoptar para que isto non volva acontecer.
Hai, ademais, un precedente que resulta difícil de ignorar. Nunha vivenda de Neda, cando se secou o pozo que a abastecía, o Concello levou un depósito de auga e conectouno á propia casa para garantir o abastecemento.
Se isto foi posible nese caso, a pregunta é inevitable: por que non se está a ofrecer unha solución semellante aos veciños e veciñas que agora levan dous días sen auga da traída?
Non deberían ter todas as persoas o mesmo dereito a recibir unha resposta por parte do Concello ante unha situación de necesidade?
Porque, cando se fala de igualdade no acceso aos servizos públicos, resulta difícil non lembrar aquela coñecida frase de Rebelión na granxa, de George Orwell: «Todos os animais son iguais, pero algúns animais son máis iguais ca outros».
E se existe unha razón obxectiva para que nuns casos se leve a auga directamente ata a vivenda e noutros se obrigue ás persoas a desprazarse quilómetros para recollela, sería necesario explicala publicamente.
Non se trata de pedir privilexios para ninguén. Trátase precisamente do contrario: de esixir que a resposta dunha Administración pública sexa igual para todas as persoas e que, cando existan diferenzas, estas estean xustificadas por criterios obxectivos e transparentes.
André Abeledo Fernández (veciño de Neda)
