Yolanda Díaz rumbo a Xenebra: ela ascende e os seus tamén atopan acomodo.
Camaradas:
Hai noticias que non sorprenden, pero que igualmente indignan. O Goberno de Pedro Sánchez oficializou a candidatura de Yolanda Díaz, vicepresidenta segunda e ministra de Traballo, para dirixir a Organización Internacional do Traballo. Sánchez presentouna como unha «honra» nas súas redes; ela mesma falou de representar «a España, Europa, o Sur Global e toda a comunidade internacional». Palabras grandilocuentes para quen, na casa, deixou case intacta boa parte da arquitectura laboral herdada da reforma de 2012.
A operación non é improvisada. A candidatura leva meses de preparación e Díaz mantivo contactos internacionais para procurar apoios antes de formalizala. Compite co actual director xeral, o togolés Gilbert Houngbo, que aspira á reelección. A votación está prevista para o 16 de novembro de 2026 e o mandato do novo director xeral comezará o 1 de outubro de 2027.
Tempo de sobra, camaradas, para que esta operación de imaxe se coza a lume lento mentres aquí seguimos falando de salarios insuficientes, precariedade e traballadores que chegan a fin de mes con enormes dificultades.
A maquillaxe que non engana a ninguén.
Resulta case cómico —se non fose tan indignante— que quen aspira a presentarse como adalid do «traballo decente» no mundo se presente agora como referente internacional mentres en España segue aberto o debate sobre os límites reais das reformas laborais. A reforma de 2012 introduciu mecanismos que permitiron modificacións substanciais das condicións de traballo e reforzou determinadas facultades empresariais. Aínda que a reforma laboral de 2021-2022 modificou aspectos importantes, non pode dicirse que desaparecese toda a capacidade empresarial de modificar determinadas condicións laborais.
CCOO e UGT, fieis ao seu papel dentro do actual modelo de diálogo social, volveron presentar acordos laborais como grandes conquistas. Desde unha perspectiva de sindicalismo de clase, podemos preguntarnos se eses acordos representan unha transformación profunda das relacións laborais ou se, pola contra, terminan funcionando como retoques sobre un sistema que mantén intactas moitas das súas estruturas fundamentais.
E, mentres tanto, a precariedade segue instalada en sectores enteiros, o paro xuvenil continúa sendo un problema grave e as colas da fame e os desafiuzamentos non desapareceron das nosas rúas. Esa é a España real que Yolanda Díaz deixaría atrás para instalarse en Xenebra se finalmente obtén o posto. O cargo de director xeral da OIT ten, ademais, unha remuneración moi superior á dun traballador común, cunha retribución anual que supera os 200.000 euros brutos, segundo informacións publicadas sobre o posto.
A socialdemocracia sempre atopa o xeito de converter as carreiras políticas en carreiras profesionais, mentres aos de abaixo se nos segue pedindo paciencia, moderación e sacrificio.
Do ceo non baixa nin o salario nin a dignidade.
E, falando de premiarse con relatos convenientes: hai apenas uns meses, a propia ministra afirmaba que o papa León XIV é «o mellor defensor do traballo digno no mundo». Aquelas palabras deberían facernos reflexionar. Quen ten a responsabilidade de garantir os dereitos da clase traballadora: un líder relixioso ou os poderes públicos elixidos para iso?
Resulta difícil de entender que quen dispón de instrumentos legais, orzamentarios e administrativos para combater a explotación laboral sinale unha autoridade relixiosa como referencia principal na defensa do traballo digno. Aquilo lembraba, inevitablemente, cando Fátima Báñez agradeceu en 2012 á Virxe do Rocío a súa axuda para mellorar os datos do paro.
Nin a Virxe creou emprego daquela nin o Papa vai garantir hoxe salarios dignos, xornadas xustas ou convenios cumpridos. Iso deféndese con leis, con inspeccións de traballo dotadas de medios reais e con sancións a quen incumpre, non con sermóns nin con acenos relixiosos desde un Estado que constitucionalmente se declara aconfesional.
O reparto de cadeiras entre as elites
E aquí chegamos ao verdadeiro fondo da cuestión.
Que Trump queira premiar a Infantino coa ONU e que o PSOE impulse a Yolanda Díaz cara á OIT non é, desde esta perspectiva, unha contradición: forma parte dunha política internacional na que os dirixentes das grandes estruturas institucionais circulan dun posto de poder a outro mentres o traballo real —o noso, o de cada día, o de quen carga palés ou ficha quendas de noite— segue sen atopar quen o defenda de verdade.
As organizacións internacionais non poden converterse en destinos honoríficos nin en premios de consolación para dirixentes que xa esgotaron o seu percorrido político interno.
E tampouco podemos deixar de preguntarnos que ocorre co contorno político que acompaña estas carreiras. Porque o problema non é unicamente que unha dirixente ascenda: é que, arredor de determinadas estruturas políticas, aparecen tamén carreiras, cargos, asesorías e postos ben remunerados que alimentan a percepción de que existe unha auténtica maquinaria de promoción dos propios.
Se queremos falar de rexeneración política, teremos que falar tamén de transparencia, de portas xiratorias e de como se distribúen os cargos e as oportunidades dentro das estruturas de poder.
Camaradas, os dereitos non caen do ceo nin se conceden en Xenebra por currículo diplomático. Conquístanse nos centros de traballo, lexíslanse con vontade real e fanse cumprir mediante inspección e organización sindical de clase, non mediante un diálogo social convertido en xestión ordenada da derrota obreira.
Menos cadeiras internacionais e máis inspectores de traballo na rúa.
Menos carreiras políticas convertidas en carreiras profesionais e máis dereitos para quen sostén este país co seu traballo.
Menos honras para os de arriba e máis xustiza para quen ficha quendas de noite.
¡Até a vitoria sempre! ✊
André Abeledo Fernández
