Mercadona: moito patriotismo de pulseiriña, pero cando toca escoller sempre gaña o beneficio
Hai empresas que mercan anuncios. Outras mercan prestixio. É bastante máis rendible.
Durante anos vendéronnos o conto de que Mercadona non facía publicidade. Que o seu éxito era tan extraordinario que non precisaba investir en campañas de márketing. Porén, o exdirector de El Mundo, David Jiménez, relatou no seu libro El Director e en diversas entrevistas un mecanismo moito máis eficaz: patrocinios e acordos económicos que permitían construír unha imaxe impoluta en numerosos medios de comunicación e reducir ao mínimo as informacións incómodas sobre a empresa.
Cando un abre un xornal parece que Mercadona nunca se equivoca. Todo son beneficios récord, innovación, liderado, excelencia e éxito empresarial. Case nunca aparecen en portada as denuncias das traballadoras e traballadores, os conflitos laborais ou as críticas sindicais. Demasiada casualidade.
Mentres a maquinaria de comunicación funciona a pleno rendemento, a realidade volve chamar á porta.
A CIG-Servizos leva meses denunciando a implantación do modelo Tenda 9, reclamando simplemente información, negociación e garantías para o cadro de persoal. Desde abril solicitou reunirse coa dirección da empresa. A resposta foi o silencio. Cando unha empresa presume de diálogo pero nin sequera informa á representación sindical de cambios que poden afectar ao emprego, queda claro que entende por transparencia.
Segundo denuncia a CIG, este novo modelo suporá menos emprego, máis mobilidade forzosa, máis contratos parciais, unha maior intensificación do traballo e un deterioro das condicións laborais. Tamén advirte dun clima laboral que pode afectar seriamente á saúde física e mental de moitas persoas traballadoras.
E aquí aparece a gran contradición.
Mercadona, e especialmente o seu presidente, acostuman envolverse nun discurso de patriotismo económico, de defensa de España, de orgullo nacional, de empresa española e de compromiso co país. Un discurso que conecta moitas veces con esa idea de que primeiro están «os nosos», os españois, a prioridade nacional e o orgullo do propio.
Pero cando chega o momento de escoller entre mellorar as condicións laborais deses traballadores españois ou aumentar uns beneficios que xa son multimillonarios, a patria desaparece da conversa.
Entón xa non importan tanto os españois.
Importa a marxe de beneficio.
Importa a produtividade.
Importa reducir custos.
Importa que unha persoa faga o traballo que antes realizaban dúas.
Importa acelerar os ritmos de traballo.
Importa reorganizar os cadros de persoal.
Importan os dividendos.
Ese é o verdadeiro patriotismo dalgunhas grandes empresas: a patria remata exactamente onde comezan os beneficios.
Porque o capital non ten bandeira. Nunca a tivo.
As grandes corporacións falan de España cando lles convén para vender máis, para mellorar a súa imaxe ou para presentarse como exemplo de éxito nacional. Pero cando os dereitos laborais chocan coa conta de resultados, sempre gaña a conta de resultados.
Non ocorre só en Mercadona. É a lóxica dun modelo económico no que a persoa traballadora é un custo que hai que reducir e non unha persoa cuxos dereitos hai que protexer.
Por iso resulta especialmente grave a actitude que desde hai anos denuncia a CIG respecto da represión e da marxinación do sindicalismo combativo. Dá a impresión de que a empresa se sente moito máis cómoda con sindicatos domesticados, que apenas cuestionan as decisións da dirección, ca con organizacións que mobilizan á clase traballadora e defenden sen complexos os seus dereitos.
A propaganda poderá seguir vendendo a imaxe dunha empresa exemplar. Os medios poderán seguir publicando reportaxes amables disfrazadas de información. Os departamentos de comunicación continuarán construíndo un relato perfecto.
Pero ningunha campaña de imaxe pode agochar unha verdade moi sinxela.
Non hai patriotismo cando se sacrifica a saúde das persoas traballadoras para seguir aumentando beneficios.
Non hai amor por España se quen levanta cada día esa empresa sae perdendo mentres uns poucos continúan acumulando millóns.
E non hai empresa modélica cando o beneficio vale sempre máis ca dignidade de quen fai posible ese beneficio.
Porque o verdadeiro patriotismo non consiste en poñer unha pulseiriña coa bandeira nin en encher os discursos de referencias a España.
O verdadeiro patriotismo consiste en garantir emprego estable, salarios dignos, xornadas humanas, respecto á liberdade sindical e condicións laborais que permitan a calquera persoa volver á casa con saúde.
Todo o demais non é patriotismo.
É simplemente márketing ao servizo dos beneficios.
André Abeledo Fernández
