O imperio ladra: Trump ameaza a Europa por atreverse a mirar cara a Canadá
Donald Trump volveu amosar os dentes. Desta volta, a escusa é a proposta de Von der Leyen de converter Canadá en «membro asociado» da Unión Europea. Para o presidente estadounidense, semellante iniciativa constitúe un «acto hostil». A resposta chega en forma de ameazas: «serios aranceis» e mesmo a posibilidade de romper o comercio con Europa.
Non é unha anécdota. Tampouco outro exabrupto illado.
É a lóxica dun imperio que non acepta que unha peza do seu taboleiro se mova sen o seu permiso.
Un patrón, non un accidente.
Quen aínda pense que as saídas de ton de Trump son simples improvisacións non quixo mirar o patrón. Dende que volveu á Casa Branca, o trumpismo despregou un catálogo completo de agresión imperialista: ameazas militares, presións económicas, magnicidios, secuestros de Estado e terrorismo diplomático contra calquera país que ouse saírse do guión.
A fórmula é sinxela: obedecer ou asumir as consecuencias. E o máis revelador é que esa presión non se dirixe só contra os inimigos declarados de Washington. Tamén alcanza os seus propios aliados. Porque un aliado ao que se ameaza cando toma unha decisión independente comeza a parecerse demasiado a un servo.
América Latina, outra vez patio traseiro.
O proxecto é descarado: devolver América Latina á condición colonial de «patio traseiro» que a esquerda do continente leva décadas combatendo. Vimos como se colocan monicreques vendepatrias na Arxentina, Colombia, Ecuador, Perú, Chile, Bolivia, O Salvador e Honduras, e como se intenta estender o modelo ao resto do continente.
En México, as ameazas de intervención militar unilateral disfrázanse de loita antidrogas. En Colombia, as presións contra Gustavo Petro buscan dobregar un Goberno que se atreveu a non ser submiso. En Panamá, a cobiza polo canal exprésase sen sequera disimulo: non me estrañaría que acabasen chamándolle o canal de Trump.
E Venezuela representa o extremo desta lóxica: unha acción militar directa e o secuestro do presidente lexítimo, Nicolás Maduro, a comezos de 2026, para saquear o petróleo venezolano. Non fai falta esperar a que o confirmen os seus críticos: o propio Trump díxoo sen pudor; queren encher as súas reservas con cru roubado. É o saqueo colonial de sempre, con nome e apelido postos polo propio agresor. Primeiro cuestionase a lexitimidade do Goberno, despois xustifícase a intervención e, finalmente, aparecen os recursos.
Cuba, heroica e digna, segue a sufrir un bloqueo que xa non pode chamarse doutro xeito que bloqueo xenocida, agravado con novas ameazas de intervención.
Nin os «aliados» se libran.
E aquí chegamos a Canadá.
A Canadá amézaselle coa anexión e a invasión para convertela, pola forza, no estado número 51 dos Estados Unidos. A Groenlandia e Dinamarca, membros da OTAN, presiónaselles coa compra ou anexión do territorio ártico, como se a vontade dos seus habitantes puidese reducirse a unha operación inmobiliaria. Ao Reino Unido, Alemaña, Dinamarca, Finlandia, Francia, Países Baixos, Noruega e Suecia amézaselles con aranceis polo simple feito de enviar tropas defensivas a Groenlandia.
España tampouco queda á marxe: amézase con romper relacións comerciais por negarse a ceder bases militares para a guerra ilegal contra Irán, mentres medran as sospeitas fundadas de que Estados Unidos e Israel están detrás da provocada crise migratoria en Ceuta. Ata Arabia Saudita, socio histórico de Washington, comproba que as alianzas teñen límites cando entran en conflito cos intereses estratéxicos estadounidenses.
A conclusión resulta difícil de esquivar: non importa tanto quen sexa aliado; importa quen ten a capacidade de impor as regras.
A ilusión dunha alianza entre iguais.
Isto debería facernos abandonar dunha vez a ficción dunha «alianza atlántica» entre iguais. Unha relación entre socios non debería necesitar ameazas para funcionar. A soberanía dun país non pode depender da autorización doutro. E a palabra «aliado» perde boa parte do seu significado cando a discrepancia se responde con sancións, aranceis ou intimidación.
Se a Unión Europea quere ter unha política exterior propia, terá que afrontar unha cuestión incómoda: non abonda con falar de autonomía estratéxica mentres se mantén subordinada no militar, no enerxético e no tecnolóxico a Washington. A soberanía non consiste en poder decidir cando ninguén se opón. Consiste en poder decidir tamén cando alguén poderoso ameaza con castigarte por facelo.
A resposta.
A saída non pode ser unha Europa que se limite a cambiar o discurso mentres mantén intactas as súas dependencias. Ten que existir outra posibilidade: a cooperación entre pobos baseada na igualdade e no respecto á soberanía.
De Venezuela a Cuba.
De Colombia a Canadá.
De Ceuta a Groenlandia.
Pobos distintos, historias distintas, realidades distintas. Pero unha mesma aspiración: decidir o seu propio futuro sen que unha potencia estranxeira estableza os límites do posible.
Non se trata de substituír un imperio por outro. Nin de cambiar de amo. Trátase de que non haxa amos. Porque ningún pobo debería pedir permiso para ser libre, e ningún Goberno debería aceptar que «aliado» remate significando «obediente».
Os imperios parecen invencibles mentres cada pobo loita por separado. A súa verdadeira debilidade aparece cando eses pobos comprenden que non están sós. Por iso, fronte á ameaza e á chantaxe, a resposta só pode ser a solidariedade internacionalista: a unidade da clase traballadora, a unidade dos pobos oprimidos, por riba das fronteiras.
Porque o que máis teme calquera poder acostumado a mandar non é que un pobo diga «non». É que moitos pobos aprendan a dicilo xuntos.
Até a vitoria sempre!
André Abeledo Fernández
