Cando enfermar se converte nun problema político y se prioriza la economía frente a la salud.
Hai discursos que non nacen da improvisación. Prepáranse, repítense e perseguen un obxectivo moi concreto: cambiar a maneira na que a sociedade entende un dereito para que acabe aceptando o seu recorte.
Iso é o que está a ocorrer co debate sobre as baixas laborais.
Desde hai meses asistimos a unha ofensiva política e mediática que pretende presentar o absentismo laboral como un dos grandes problemas de España. Pero nese discurso mestúrase deliberadamente a fraude —que debe perseguirse con toda a contundencia— coas baixas médicas xustificadas, cos permisos recoñecidos pola lei e cos dereitos conquistados durante décadas pola clase traballadora.
Non é un erro. É unha estratexia.
Cando Alberto Núñez Feijóo afirma que as baixas laborais constitúen un dos principais problemas do mercado de traballo e propón endurecer as consecuencias para quen se acolle a elas, está enviando unha mensaxe moi clara: o traballador enfermo pasa a ser visto como unha carga económica antes que como unha persoa que precisa recuperarse.
E esa estratexia ten o seu reflexo en Galicia.
O Goberno de Alfonso Rueda impulsou medidas orientadas a reducir as baixas laborais mediante incentivos vinculados á súa xestión. Máis alá do debate técnico sobre como se articulen eses incentivos, a mensaxe política resulta preocupante: o éxito empeza a medirse polo número de baixas que desaparecen e non pola saúde das persoas.
Un médico non pode decidir pensando en obxectivos estatísticos nin en balances orzamentarios. A súa obriga é protexer a saúde do seu paciente. Ese é o principio esencial da medicina.
Cando a política introduce criterios económicos en decisións estritamente sanitarias, o risco é evidente: que a presión por reducir cifras acabe pesando máis ca a situación clínica de quen ten diante.
Pero existe outra cuestión aínda máis preocupante.
España atravesa unha auténtica crise de saúde mental. A ansiedade, a depresión e outros trastornos psicolóxicos afectan cada vez a máis persoas. Galicia, ademais, rexistra desde hai anos unha das taxas de suicidio máis elevadas do Estado.
Ante esa realidade cabería esperar un gran debate nacional sobre as condicións de traballo, a precariedade, a incerteza vital, a conciliación ou o deterioro da saúde mental.
Porén, algúns prefiren centrar o debate en como reducir as baixas laborais.
Non se preguntan por que enfermamos.
Pregúntanse como conseguir que traballemos mesmo estando enfermos.
Esa diferenza explícao todo.
Porque unha sociedade que de verdade se preocupe polos seus traballadores intentará previr as enfermidades, mellorar as condicións laborais, reforzar a atención psicolóxica e protexer a quen precisa recuperarse.
Unha sociedade que só pensa na produtividade buscará exactamente o contrario: reducir custos aínda que sexa a costa da saúde de quen crea a riqueza.
O máis rechamante é que este discurso atope apoio entre persoas traballadoras.
Resulta difícil comprender que alguén que vive do seu salario apoie políticas que cuestionan dereitos que mañá el mesmo pode necesitar.
Todos enfermaremos algunha vez.
Ninguén está a salvo dunha fractura, dunha intervención cirúrxica, dun cancro, dunha depresión, dunha enfermidade cardiovascular ou dunha lesión provocada por anos de esforzo físico.
As baixas médicas non existen para premiar a ninguén.
Existen para protexer a saúde das persoas e evitar que unha enfermidade acabe converténdose tamén nunha condena económica.
O mesmo ocorre cos permisos recoñecidos polo Estatuto dos Traballadores. A maternidade, a paternidade ou as licenzas legalmente establecidas non son privilexios. Son conquistas sociais acadadas tras décadas de loita sindical e política.
Presentalas como parte dun suposto problema de absentismo supón deturpar deliberadamente o seu verdadeiro significado.
Quen hoxe cuestiona estes dereitos é o mesmo que leva anos defendendo atrasar a idade de xubilación, aumentar a vida laboral e flexibilizar as condicións de traballo sempre en beneficio da empresa.
Nunca parece suficiente.
Sempre hai un dereito máis que recortar.
Sempre hai un sacrificio máis que esixir a quen vive do seu traballo.
A pregunta é sinxela.
Quen defenderá á clase traballadora se a propia clase traballadora acaba votando a quen considera que os seus dereitos son un obstáculo para a economía?
A democracia do traballo non consiste unicamente en poder votar cada catro anos.
Consiste en construír unha sociedade onde a economía estea ao servizo das persoas e non as persoas ao servizo da economía.
Porque o día que traballar enfermo se considere unha virtude e recuperarse dunha enfermidade pase a verse como un privilexio, non teremos construído unha sociedade máis eficiente.
Teremos construído unha sociedade menos humana.
André Abeledo opinión
