Lumumba segue en pé
Hai homes aos que poden asasinar, pero xamais derrotar. Patrice Lumumba foi un deles.
Secuestrárono, torturárono, entregárono aos seus verdugos e finalmente asasinárono. Despois intentaron borrar mesmo o seu recordo, disolvendo o seu corpo en ácido para que non quedase nin unha tumba onde o seu pobo puidese choralo. Pero fracasaron.
Porque hai ideas que son máis fortes ca as balas, máis resistentes ca os cárceres e máis duradeiras ca os imperios.
Lumumba foi o heroe da independencia congolesa, un patriota valente e un socialista convencido que defendía algo tan sinxelo e tan revolucionario como que as inmensas riquezas do Congo debían servir para mellorar a vida dos congoleses e non para enriquecer as multinacionais estranxeiras nin as vellas potencias coloniais.
Ese foi o seu verdadeiro crime.
Non podían permitir que o pobo congolés tomase o control dos seus recursos. Non podían tolerar que un dirixente africano falase de dignidade, soberanía e xustiza social. Por iso foi perseguido. Por iso foi derrocado. Por iso foi asasinado.
A responsabilidade daquel crime histórico recae sobre quen conspirou para esmagar a liberdade do Congo: os sectores colonialistas belgas, os intereses económicos estranxeiros, os traidores internos e tamén quen desde organismos internacionais miraron para outro lado mentres se consumaba unha das maiores infamias do século XX.
Pero a historia ten unha extraordinaria capacidade para facer xustiza.
Décadas despois do seu asasinato, Lumumba segue vivo na memoria de millóns de persoas. Vive no Congo. Vive en África. Vive en todos aqueles recunchos do mundo onde se loita contra a explotación, o colonialismo e a dominación dos poderosos sobre os pobos.
E ás veces a memoria adopta formas tan sinxelas como fermosas.
Durante o Mundial, millóns de persoas coñeceron a historia de Michel Nkuka, o afeccionado congolés coñecido como «Lumumba». Inmóbil durante os noventa minutos de cada partido, convertido nunha auténtica estatua humana, rende homenaxe ao líder independentista asasinado.
A súa viaxe para acompañar a selección congolesa estivo chea de obstáculos. Problemas burocráticos, dificultades económicas, visados, autorizacións e unha interminable sucesión de trabas que parecían impedir a súa presenza. Porén, perseverou. Como perseveran sempre os pobos que se negan a renderse.
E cando finalmente puido estar xunto á súa selección, non representaba unicamente a un afeccionado. Representaba unha memoria colectiva. A memoria dun pobo que non esquece a quen deu a súa vida pola súa liberdade.
Quizais Patrice Lumumba non puido contemplar unha vitoria do seu país nunha Copa do Mundo. Non puido ver moitas das conquistas polas que loitou. Arrebatáronlle demasiado cedo a posibilidade de seguir construíndo o futuro da súa nación.
Pero conseguiu algo moito máis importante.
Gañou o respecto eterno dos homes e mulleres honestos do mundo.
Porque os imperialistas puideron destruír o seu corpo, pero nunca puideron destruír o seu exemplo.
E mentres exista unha persoa disposta a lembrar o seu nome, mentres exista un congolés que reivindique o seu legado ou un pobo que siga loitando pola súa soberanía e a súa dignidade, Patrice Lumumba seguirá en pé.
Como unha estatua que ningún ácido poderá xamais disolver.
André Abeledo Fernández
