O labirinto do INSS: cando a burocracia castiga a enfermidade e a vulnerabilidade.
Por André Abeledo Fernández
O sistema de seguridade social en España padece unha desconexión alarmante coa realidade das familias traballadoras. Detrás das siglas do Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS) non só hai expedientes administrativos, hai vidas suspendidas e castigadas pola rixidez de normas absurdas. O meu caso, tristemente, é só o reflexo dunha maquinaria burocrática que parece deseñada para desgastar o cidadán en lugar de protexelo.
O castigo de enfermar antes dos 55 anos
A primeira gran incoherencia do INSS radica nos criterios de idade para calcular o sustento dunha incapacidade.
Na miña traxectoria no sector dos supermercados e en empregos de alta exixencia física, acumulei un historial médico severo que inclúe fascite plantar bilateral, discopatías cervicais, tendinite e problemas lumbares crónicos. Ao recoñecerseme unha incapacidade permanente total para o meu traballo habitual, o sistema ditaminou a miña sentenza financeira: pasar dun salario digno a percibir unicamente o 55% da miña base reguladora, é dicir, 752,15 euros ao mes.
A lexislación establece que ao cumprir os 55 anos esa porcentaxe sobe ao 75% baixo o pretexto de que a esa idade é máis difícil reincorporarse ao mercado laboral. Con todo, la realidade económica non entende desa fronteira cronolóxica:
Mesmos gastos esenciais: Os meus fillos de 14 e 17 anos, dos cales teño a custodia en solitario, comen, visten e necesitan estudar exactamente o mesmo hoxe que dentro de catro anos.
A utopía da reinserción: Asumir que un cidadán cun cadro médico crónico grave ten facilidades para atopar un emprego compatible aos 51 anos é dunha inxenuidade administrativa insultante.
A trampa surrealista do Ingreso Mínimo Vital (IMV)
O labirinto vólvese aínda máis perverso ao intentar buscar o auxilio das ferramentas de protección social complementarias como o Ingreso Mínimo Vital. O armazón burocrático actual xera situacións aberrantes que atentan directamente contra a estabilidade familiar e os dereitos máis básicos:
Unidades de convivencia ficticias: A rixidez para valorar a situación socioeconómica dos solicitantes penaliza a convivencia solidaria nos fogares.
Eleccións imposibles: O sistema empuxa a persoas vulnerables a dilemas inaceptables, obrigándonos a elixir entre o sustento dos nosos fillos menores o desestruturar por completo os nosos fogares e relacións de parella.
Un berro de auxilio pola dignidade
Non estamos exixindo privilexios, reclamamos os dereitos de saúde, familia e ingresos económicos dignos que nos corresponden. Un Estado que se autodenomina do benestar non pode permitir que as súas institucións funcionen como muros infranqueables de exclusión social.
É urxente que o INSS e o Ministerio de Inclusión revisen estas normativas surrealistas. A protección social debe medirse polas necesidades reais das persoas dependentes e a gravidade das doenzas médicas, non por fríos algoritmos de idade ou criterios de convivencia obsoletos que asfixian a quen máis o necesitan. O escudo social non pode transformarse nunha trampa burocrática.
André Abeledo Fernández
