MERCADONA: O PODER DO DIÑEIRO CONTRA OS DEREITOS DA CLASE TRABALLADORA
Hai empresas que venden unha imaxe. E logo está a realidade.
Mercadona leva décadas construíndo unha imaxe pública de empresa exemplar. Os grandes medios preséntana como un modelo de éxito empresarial. Os gobernos póñena como exemplo. Os economistas liberais utilízana como referencia. E Juan Roig é tratado pouco menos que como un visionario ao que habería que agradecerlle cada posto de traballo que crea.
Pero unha cousa é a propaganda e outra moi distinta a realidade que viven miles de traballadoras e traballadores cada día detrás das portas dos supermercados.
Eu falo desde dentro. Falo como traballador de Mercadona e como delegado sindical. Falo desde a experiencia de quen coñece perfectamente como funciona a empresa e como se xestionan as relacións laborais cando se apagan os focos da publicidade.
Mercadona non é só unha cadea de supermercados. É un modelo de poder económico que conseguiu influír na política, nos medios de comunicación e tamén en boa parte do sindicalismo institucional.
Mentres a empresa obtén beneficios multimillonarios ano tras ano, miles de traballadores sofren horarios cambiantes, dificultades para conciliar a vida laboral e familiar, unha presión constante pola produtividade e un clima de medo que demasiadas veces acaba afectando á saúde física e mental do persoal.
A chamada «cultura do esforzo» que tanto lle gusta vender a Mercadona parécese demasiado a unha cultura do sacrificio permanente onde sempre perde a mesma parte: a clase traballadora.
Cando unha empresa presume de beneficios récord mentres os seus traballadores teñen dificultades para conciliar, sofren estrés laboral ou acoden enfermos ao traballo por medo ás consecuencias, algo está fallando.
Pero o problema non é só laboral.
Mercadona entendeu perfectamente que para manter este modelo necesita controlar tamén a representación sindical.
Por iso durante anos os sindicatos maioritarios actuaron dentro da empresa máis como colaboradores necesarios que como ferramentas de defensa dos traballadores. Mentres tanto, quen intentamos construír un sindicalismo combativo, independente e ao servizo do persoal atopámonos con obstáculos, discriminación e represión sindical.
Non é casualidade.
A liberdade sindical real é incompatible cun modelo baseado no medo.
Un traballador que coñece os seus dereitos é un traballador máis difícil de explotar. Un delegado sindical independente é un problema para quen quere impor silencio. E un persoal organizado é a maior ameaza para calquera empresa que pretenda situar os seus beneficios por riba da dignidade das persoas.
Por iso a loita sindical en Mercadona non é só unha cuestión interna da empresa.
É unha loita que afecta ao conxunto da clase traballadora.
Porque se unha das empresas máis poderosas do Estado español consegue normalizar determinados abusos laborais, outras empresas acabarán intentando facer exactamente o mesmo.
O que ocorre en Mercadona é o reflexo dun problema máis profundo: un sistema económico onde os beneficios empresariais valen máis ca saúde, a conciliación ou a dignidade de quen xera esa riqueza.
Fronte a isto só existe unha resposta posible.
Organización.
Conciencia de clase.
E sindicalismo combativo.
Porque ningún dereito laboral foi un agasallo dos empresarios.
Todos foron conquistados mediante a loita.
E só mediante a loita poderán defenderse.
A historia demostra que cando a clase traballadora se organiza, mesmo os imperios económicos máis poderosos poden ser derrotados.
E Mercadona non será unha excepción.
André Abeledo Fernández
